بررسی هدست PlayStation VR؛ رویای آزادی [به همراه بررسی ویدیویی]

بررسی هدست PlayStation VR؛ رویای آزادی [به همراه بررسی ویدیویی]

لوییس کارول، نویسنده نام آشنای کتاب «آلیس در سرزمین عجیب» باور داره که «خیال پردازی، تنها اسلحه ما واسه مقابله با واقعیته»؛ گفتی که شاید نزدیک به صد و پنجاه سال پیش بیان شده باشه، اما واسه آدم مدرن و امروزی که خود رو زندونی در قفسی طلایی پیدا میکنه، مفهومی دوبرابر پیدا کرده.

هر کدوم از ما ممکنه به نوبه خود، دنبال راه هایی واسه فرار از واقعیت و پیدا کردن ذره ای آرامش باشیم. در حالی که امروزه فیلما و بازیای ویدیویی به اصلی ترین پناه مردم واسه خالی کردن ذهن از تموم مشکلات تبدیل شدن، حالا تکنولوژی واقعیت مجازی از راه رسیده تا با بردن مردم به جهانی خیالی، نه فقط پرده دنیای واقعی رو واسه دقایقی چند از مقابل چشمون کنار بزنه، بلکه شکل تازه ای از سرگرمی رو ارائه دهد.

بعد از عرضه هدستای واقعیت مجازی آکیلس ریفت و HTC Vive طی اوایل سال جاری میلادی، شرکت سونی هم که مدتا قبل از برنامه هاش واسه عرضه هدست مشابهی واسه کنسول پلی استیشن ۴ خبر داده بود، در آخر دست به کار شده و PlayStation VR رو به دست مشتریان رسونده.

واقعیت مجازی چیه؟

برخلاف تصور بسیاری، واقعیت مجازی تکنولوژی خیلی جدیدی نیس و کمپانیای جور واجور تلاش داشتن طی چند دهه گذشته، اونو به اشکال متفاوت به دست مردم برسانند. شاید مشهورترین مثال واسه این مسئله، پلتفرم Virtual Boy شرکت نینتندو باشه که در سال ۱۹۹۵ میلادی معرفی شد و تجربه ای بسیار ابتدایی از واقعیت مجازی رو به مردم ارائه می داد.

واقعیت مجازی همونطور که از اسمش پیدا هستش، کاربر رو به جهانی به طور کاملً متفاوت با دنیای واقعی می بره؛ این مهم با قرار دادن یه جور هدست روی سر و چندین سنسور جور واجور واسه ردیابی حرکت سر و ارائه بازخورد مناسب در جهان مجازی صورت میگیره تا تجربه حضور در اون دنیا، به واقع گرایانه ترین شکل ممکن القا شه.

واقعیت مجازی الان مثل هر تکنولوژی نوپای دیگه، نواقص خاص خود رو داره که بعیده تا چند سال آینده برطرف گردند؛ هرچند که روند برطرف سازی اونا از مدتا پیش شروع شده. مشکلاتی مثل باسیم بودن هدستا و کیفیت پایین بعضی از عناوین بعضی از مهم ترین نواقص فعلی هستن.

باید در نظر داشت که واقعیت مجازی، از پایه با تکنولوژی دیگری با عنوان «واقعیت اضافه» فرق داره. در واقع واقعیت اضافه، کاربر رو به دنیایی به طور کاملً متفاوت نمی بره، بلکه لایه هایی دیجیتالی رو روی دنیای واقعی، مثلا میز تحریرتان، درخشش میده. در مقابل، واقعیت مجازی به کلی کاربر رو به دنیای دیگری می بره و امکان مشاهده حتی بخشی از دنیای واقعی در اون وجود نداره.

میان رده ای در پوستین پرچمدار

تا قبل از عرضه پلی استیشن ایشون آر، هدستای واقعیت مجازی در دو دسته بندی ارزون قیمت (مانند Gear VR) و پریمیوم (مانند آکیلس ریفت) جای می گرفتن. اما با عرضه هدست سونی، در آخر تماشاگر دسته بندی میان رده ای هم هستیم که طبیعتاً قیمت کمتری نسبت به هدستای پریمیوم داره و تجربه ای به مراتب باورپذیرتر و باحال تر نسبت به هدستای براساس موبایل ارائه میده.

در حالی که آکیلس ریفت و HTC Vive به ترتیب با قیمت ۶۰۰ و ۸۰۰ دلار به فروش می رسن، هدست پلی استیشن ایشون آر قیمتی برابر ۴۰۰ دلار داره که با حباب قیمت فعلی بازار ایران، تا ۳ میلیون تومن هم فروخته می شه.

در همین حال، از اونجایی که واسه راه اندازی هدست نیازمند یه کنسول پلی استیشن ۴، دوربین پلی استیشن و دو کنترلر موو هم هستین، این قیمت می تونه تا ۸۶۰ دلار زیاد شه؛ جالبه بدونین که کنترلرهای ۵۰ دلاری موو، گزینه ای دلخواه هستن و امکان تجربه خیلی از بازیا به کمک کنترلر DualShock 4 جفت و جوره، اما واسه یه سریای دیگه از بازیا، کنترلرهای موو جزو ملزومات هستن.

اولین نکته ای که با جفت و جور پلی استیشن ایشون آر، توجه رو به خود جلب می کنه، کیفیت بالای ساخت و مواد به کار رفته در هدست سونیه. پلی استیشن ایشون آر از دو بخش جدا از هم تشکیل شده که یکی از اونا به شکل باند پشتی و دیگری به شکل نقاب ظاهر می شه. هر دو بخش از پلاستیک باکیفیتی ساخته شدن و تنظیم شون روی سر، با دیگری فرق داره تا بتونین اونو به بهترین شکل ممکن روی سر بذارین.

در وسط باند پشتی، دکمه ای قرار گرفته که با افزایش طول هدست، امکان قرار دادن اون روی سر رو جفت و جور می آورد. از طرف دیگه، دکمه ای هم در بخش زیرین نقاب جای گرفته که اندازه فاصله هدست با چشم به کمک اون تنظیم می شه. امکان تنظیم نقاب، یکی از چند تا نکته مهم طراحی هدست پلی استیشن هستش چون که بدون برداشتن هدست و فقطً با بیرون کشیدن نقاب، می تونین خیلی راحت دنیای بیرون رو مشاهده کرده و به اعمال ساده ای مثل خوندن پیامای موبایل بپردازید.

به کار گیری رنگ مشکی واسه نقاب و رنگ سفید واسه باقی بخشای هدست، در کنار LEDایی که نور آبی پر رنگ رو از خود ساتع می کنن، دلیل شده تا هدست پلی استیشن یه جور اختلاف رنگی جذاب داشته باشه و چشم هر گیمری رو به خود بدوزد.

با این حال، یکی از نکات منفی طراحی هدست به شیارهای اون برمیگرده که بین قرار دادنش روی سر، بازم امکان مشاهده دنیای بیرون رو جفت و جور و به تجربه غایی خدشه وارد می کنن.

حالا خوبیش اینه هدست پلی استیشن بین قرار گرفتن روی سر، احساس ناخوشایندی واسه کاربر به وجود نمی آورد و باعث خستگی گردن نمی شه؛ بخش کلی ای از این مهم به کمک متعادل سازی وزن هدست روی پیشونی و پشت سر محقق شده و از این واسه باید تیم طراحی هدست رو تشویق کرد. ً برخلاف آکیلس ریفت و HTC Vive، افراد عینکی هم می تونن خیلی راحت از هدست پلی استیشن استفاده کنن و از این واسه احتیاجی به نگرانی نیس.

در داخل نقاب پلی استیشن ایشون آر، تیکهای پلاستیکی مختلفی قرار گرفته که یکی از اصلی ترین وظایف شون، جلوگیری از ورود نور به داخل نقابه. با این حال این بخشای پلاستیکی که روی بینی و پیشونی کاربر قرار می گیرن، تا حد زیادی روی تعرق پیشونی کاربر تاثیر می ذارن و بعد از نیم ساعت الی یه ساعت بازی، مجبور به برداشتن هدست و پاک کردن عرق از روی پیشونی و موهای خود هستین.

البته جالبه بدونین که تیکهای پلاستیکی خیلی راحت قابل شستشو هستن و اگه به تجربه هدست پلی استیشن با چند شخص دیگه می پردازید، خیال تون از نبود برخورد پوست تون با عرق دیگه افراد راحت میشه.

مشخصات سخت افزاری

هدست پلی استیشن ایشون آر، در قیاس با آکیلس ریفت و HTC Vive، قیمت پایین تری داره و به دنبال همین مسئله، طبیعتاً از مشخصات ضعیف تری بهره منده. هدست واقعیت مجازی سونی به نمایشگر ۵٫۷ اینچی OLED مجهز شده و رزولوشن ۱۰۸۰p (یعنی ۹۶۰x1080 به ازای هر چشم) رو به نمایش در می آورد. این در حالیه که وایو و ریفت، هر دو رزولوشن ۲۱۶۰x1200 رو در مقابل هر چشم قرار میدن.

این تفاوتا ممکنه روی کاغذ بسیار فاحش جلوه کنن اما تا وقتی که قادر به مقایسه همزمان هدستای آکیلس و HTC با پلی استیشن ایشون آر نباشین، بعید انگار  تفاوتا اونقدر خودنمایی کنن. البته کم پیش نمیاد که با مشکلاتی مانند پارگی صفحه در بازیای پلی استیشن ایشون آر مواجه شید اما این اتفاق اونقدر با احتمال خیلی کم روی میده که میشه از اون بیخیال شد.

گذشته از هدست پلی استیشن و دوربین و کنترلرهای موو که به صورت جداگونه جفت و جور می شن، باندل هدست سونی محتویات دیگری هم داره. در این باندل، یه واحد پردازنده جداگونه، یه هدفون، یه دیسک دموی بازیا و تعداد بسیار زیادی کابل جور واجور قرار گرفته که جادوی واقعیت مجازی سونی، به کمک اونا عملی می شه.

اگه بخواین واسه اولین بار هدست پلی استیشن ایشون آر رو نصب و راه اندازی کنین، مطمئناً تعداد بسیار زیاد کابلا، تموم روند رو مثل کلافی سردرگم نشون میده. اما حقیقت امر اینجاس که در کمتر از ده دقیقه، قادر به نصب هدست هستین، هرچند که باید فضای زیادی رو به سیمایی مختلفی که هر یک به دستگاه های جورواجور وصل می شن اختصاص بدین.

قبل از هر چیز، واحد پردازنده جداگونه پلی استیشن ایشون آر، عنصری مهم در اجرای بازیای واقعیت مجازی هستش و وظایف مهمی رو برعهده داره. این واحد پردازشی جداگونه، قابلیتی به نام Social Play رو به همراه آورده که در واقع به درخشش تصویر در حال نمایش در هدست واقعیت مجازی، روی تلویزیون میگن؛ قابلیتی که شاید در نگاه اول خیلی موثر به نظر نرسه اما در واقع امکان تجربه گروهی بعضی از بازیای خاص، مثل Keep Talking and Nobody Explodes رو جفت و جور می آورد.

علاوه بر این، واحد مورد نظر، پردازش صدای سه بعدی رو هم برعهده داره تا هنگام به کار گیری هدفون، تجربه ای درگیرکننده تر از دنیای واقعیت مجازی به دست بیارین. آخرین مسئولیت دستگاه هم، پردازش «حالت سینماتیک» است که به کاربر اجازه میده بازیای معمولی یا فیلمای سینمایی رو روی نمایشگرهایی با سه اندازه جور واجور (شامل ۱۱۷ اینچ در حالت کوچیک، ۱۶۳ اینچ در حالت متوسط و ۲۲۶ اینچ در حالت بزرگ) مشاهده کنه.

توضیح چگونگی راه اندازی هدست پلی استیشن، به کمک کلمات شاید چیزی سخت باشه و تصویر بالا تموم روند رو خوب توضیح میده. اما در کل، به همراه پلی استیشن ایشون آر، یه کابل HDMI هم به دست تون می رسه که باید یه طرف اونو به تلویزیون و طرف دیگش رو به واحد پردازنده وصل کنین. از طرف دیگه، کابل HDMI قبلی پلی استیشن ۴ از تلویزیون جدا می شه و به ورودی دیگری روی واحد پردازشی وصل می شه.

بعد از این، یه کابل مایکرو USB، از پورتای USB طرف مقابل پلی استیشن ۴، به پشت واحد پردازشی کشیده می شه. و در آخر با اتصال واحد پردازشی به منبع برق، وصل کردن کابل هدست پلی استیشن به اون و هم اتصال کابل دوربین پلی استیشن به پورت اختصاصی اش در پشت پلی استیشن ۴، همه چیز تموم میشه؛ حالا سیستم شما آماده س، هرچند که سیم کشی دستگاه و حفظ ظاهر زیبای میز تلویزیون تون خود معمایی حل نشدنی به نظر می رسه.

تجربه کاربری

مهم ترین نکته ای که باید درباره هدستای واقعیت مجازی فعلی دونست، محال بودن حرکت در محیط مجازیه. البته کمپانیای ولو و HTC در ساخت هدست Vive تلاش داشتن که با به کار گیری چند سنسور خارجی این مسئله رو عملی کنن و انصافاً به یافته های قابل قبولی هم دست پیدا کردن؛ اما در هر حال این موضوع درباره ریفت یا پلی استیشن ایشون آر نمونه نداره.

با باخبر شدن از این مسئله باید گفت که تموم بازیای پلی استیشن ایشون آر یا به صورت نشسته و یا به صورت وایس تاده دنبال می شن و فقط با چرخاندن سر میشه به مشاهده ۳۶۰ درجه ای دنیای مجازی پرداخت. البته در بازیای مانند Headmaster (که گیمر در اون باید تو یه زمین فوتبال، توپایی رو با ضربه سر وارد دروازه کنه) آزادی عمل بیشتری هست اما در آخر همه چیز به تکون دادن سر یا کنترل بازیا از راه DualShock 4 و کنترلرهای موو خلاصه می شه.

همونطور که قبلا گفتیم، باسیم بودن هدستا، یکی از اصلی ترین مشکلات فعلی واقعیت مجازی هستش و حتماً پلی استیشن ایشون آر هم از این قانون مستثنی نیس. سیم وصل به هدست پلی استیشن، در بازیایی که به صورت نشسته دنبال می شن مشکل خاصی ایجاد نمی کنه اما چرخیدن به صورت وایس تاده ممکنه به پیچیدن اون به دور پاهاتون منجر شه که خطرآفرین تلقی می شه.

علاوه بر این، اتصال سیمی هدست به واحد پردازنده به اون معنا هستش که شما بیشترین حد می تونین در شعاع ۳ یا ۴ متری تلویزیون و دوربین پلی استیشن قرار بگیرین و امکان دنبال کردن بازیا از نقطه ای دیگه در خونه عملی نیس.

حالا خوبیش اینه خود هدست به تنهایی مشکلی در کالیبره شدن نداره اما نکته ای که کم کم شکلی آزاردهنده به خود میگیره، محال بودن کالیبره شدن خودکار در بازیای ویدیوییه و با اجرای هر بازی در هر زمان، باید به کالیبره سازی دوباره اونا بپردازید.

جالبه بدونین که نبود به کار گیری ابزاری واحد واسه کالیبره سازی، مشکلات عجیبی هم به همراه آورده؛ مثلا در بازی Batman Arkham VR، ً امکان کالیبره در حالت نشسته وجود نداره چون که ً دوربین پلی استیشن تحت هیچ شرایطی قادر به تشخیص فاصله میان کمر و سر کاربر نیس که به ناهنجاریایی در محیط بازی منجر می شه.

با این همه، اینجور مشکلی واسه تموم بازیا صادق نیس و در بخش اعظمی از اونا، می تونین بدون دردسر به کالیبره کردن بدن خود با دوربین بپردازید؛ هرچند که تکرار دائمی اون کمی خسته کننده می شه.

از دید گرافیکی، محیط بازیای واقعیت مجازی به کلی اون چه به صورت عادی در صنعت بازیای ویدیویی میبینیم فرق داره. از اون جایی که سونی تموم پیشرفت دهندگان رو مجبور کرده تا بازی هاشون رو با اندازه ۹۰ یا ۱۲۰ هرتز بر ثانیه منتشر کنن، افت گرافیکی مشهودی در تموم اونا دیده میشه. البته این تصمیم سونی، به طور کاملً عقلانی بوده و از بروز تاخیر و لگ و به دنبال اونا، به وجود اومدن «مریضی حرکت» در کاربران جلوگیری کرده.

در مقام توضیح باید گفت که از زمان معرفی تکنولوژی واقعیت مجازی، مریضی حرکت یا «Motion Sickness» مسئله ای بوده که بارها مورد بحث قرار گرفته. مریضی حرکت در واقع وقتی ظاهر میشه که سیستم تعادلی داخل گوش به هم خورده و رابطه درستی بین تصویر مقابل چشم با حس به وجود اومده به وسیله حرکت برقرار نمی شه.

بدیش اینه بعضی از مردم به صورت ذاتی، مستعد دچار شدن به این مریضی هستن؛ پس اگه سفرهای جاده ای واسه شما آزاردهنده تلقی می شن یا از دریازدگی رنج می برید، لازمه در فواصل وقتی کوتاه، هدست رو از روی چشمون تون وردارین تا به این مشکل دچار نشید. از جمله نشونه های مریضی حرکت هم میشه به حالت تهوع، سرگیجه و خستگی اشاره کرد.

بازیا

بزرگترین مزیت سونی در بخش واقعیت مجازی و در برابر کمپانیایی مثل HTC و آکیلس، اینه که یه سری از بهترین استودیوهای بازی سازی رو گرد هم آورده و تجربه ای چند ده ساله در مورد انتشار بازیای ویدیویی داره. پس هنگام خرید پلی استیشن ایشون آر میدونید که پشتیبانی چند ساله و تضمین شده سونی هم از عنصرهای ارزش افزوده اون هستش.

در حالی که این مقاله به نوشته تحریر در میاد، بیشتر از ۱۰ا بازی مهم واسه پلی استیشن ایشون آر عرضه شده که بعضی از اونا در انحصار کامل یا انحصار وقتی هستن و یه سریای دیگه، روی هدستای حریف هم در دسترس قرار دارن.

مهم ترین انحصاریای پلی استیشن ایشون آر در زمان عرضه، بازیای PlayStation VR Worlds (که ۴۰ دلار قیمت داره و ۵ بازی جور واجور رو در خود جای داده)، Rush of Blood (که محتوایی اضافه اما به طور کاملً جداگونه از Until Dawn هستش) و DriveClub هستن.

تجربه بازیای Rush of Blood و DriveClub نشون داد که استودیوهای سونی، در محیط واقعیت مجازی هم حرفای بسیاری واسه گفتن دارن؛ هرچند که گرافیک DriveClub اصلا با انتظارات همخوانی نداشت.

در میان بازیای مختلفی که واسه جفت و جور این مقاله تجربه شد، مطمئناً DriveClub ضعیف ترین کارکرد ممکن رو داشت. در واقع بازی با اینکه تجربه ای عالی از حضور در اتومبیل و رقابت در پیستای اتومبیل رانی رو در اختیار گیمر میذاره، اما رسیدن به ۱۲۰ فریم بر ثانیه، بهایی سنگین به همراه داشته و اون چیزی نبوده جز کاهش بسیار محسوس گرافیک که گاه با بازیای ریسینگ پلتفرم پلی استیشن ۳ یا حتی پلی استیشن ۲ برابری می کنه.

گذشته از اینا، نکته مهمی که در مورد بازیای پلی استیشن ایشون آر هست، کوتاه بودن اونا هستش. در واقع سونی قبل از این بارها گفته بود که فعلاً نمی خواد روی بازی کلان بودجه ای واسه پلی استیشن ایشون آر سرمایه گذاری کنه و بهتر می دونه تمرکزش رو روی عناوین کوچیک تر و باحال تر معطوف سازه.

این تصمیم سونی، تا حدی منطقی به نظر می رسه، چون که واقعیت مجازی هنوز در اول راه س و پیشرفت دهندگان دقیقاً نمی دونن مکانیکای بازیای کلان بودجه فعلی، در محیط واقعیت مجازی هم با استقبال روبرو می شن یا خیر. پس بیشتر عناوین حال حاضر هدست سونی، بیشتر هدفی آزمون و خطا گونه دارن و نمی تونین انتظارات خیلی از اونا داشته باشین.

مثلا، بازی Batman Arkham VR که یکی از مورد انتظارترین بازیای هدست پلی استیشن بود، در بیشترین حالت نزدیک به یه ساعت و نیم زمان میبره و البته با مبلغ ۲۰ دلار به فروش می رسه. پس باید در نظر داشته باشین که گذشته از هزینه تقریباً بالای هدست، باید مبلغ زیادی رو هم به عناوین اون اختصاص بدین؛ چیزی که واسه هر تکنولوژی تازه ای نمونه داره.

جمع بندی

واقعیت مجازی مطمئنا یکی از جذاب ترین تکنولوژیای چند سال گذشته هستش و شکی نیس که عده کثیری از گیمرها هم بی صبرانه منتظر خرید یکی از هدستای اون هستن. اما اگه به شکلی واقع گرایانه به موضوع نگاه کنیم، هر تکنولوژی جدیدی ضعفای خاص خود رو داره که کم کم، برطرف می شن.

پلی استیشن ایشون آر سونی هم در بازاری به طور کاملً تازه، محصولی میان رده هستش و اشتباهه اگه انتظار عملکردی مثل هدستای پریمیوم رو از اون داشته باشیم. در کل، هدست واقعیت مجازی سونی به عنوان اولین تلاش سونی در این بخش، محصولی قابل تشویق هستش که بدون تعارف، بالاتر از انتظارات هم ظاهر شده.

اگه مشکلات عادی مانند بی کیفیت بودن بازیا، سیمی بودن هدست و چیزایی مثل این رو کنار بذاریم، در کل سونی تونسته با حفظ استانداردهایی مثل اجرای بازیا با ۹۰ یا ۱۲۰ فریم، تجربه ای باورکردنی از واقعیت مجازی در اختیارمون بذاره که هر گیمری رو واسه مدتای طولانی سرگرم می کنه.

در آخر نیاز به اشاره س که سخت افزار تقریباً قدیمی پلی استیشن ۴، یکی از دلایل اصلی کیفیت پایین بعضی از بازیای پلی استیشن ایشون آر بوده و با عرضه پلی استیشن ۴ پرو (بررسی دیجیاتو)، شک نداشته باشینً تماشاگر بهبود کیفی بازیا هستیم.

پلی استیشن ایشون آر رو می تونین از ایستگاه بازی حرفه ایا و از راه سایت PSPro.ir جفت و جور کنین.

edame

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *