صناعات بدیعی در بوستـان سعـدی۹۱- قسمت ۳

۶۶

 

 

 

ایهام ………………………………………………………………………………………………………………

 

 

۶۹

 

 

 

تمثیل ……………………………………………………………………………………………………………

 

 

۷۱

 

 

 

مبالغه ……………………………………………………………………………………………………………

 

 

۷۲

 

 

 

تلمیح ……………………………………………………………………………………………………………..

 

 

۷۲

 

 

 

مجاز ……………………………………………………………………………………………………………..

 

 

۷۵

 

 

 

کنایه …………………………………………………………………………………………………………….

 

 

۸۳

 

 

 

ابداع ………………………………………………………………………………………………………………

 

 

۹۱

 

 

 

اقتباس …………………………………………………………………………………………………………..

 

 

۹۵

 

 

 

تضمین …………………………………………………………………………………………………………

 

 

۹۸

 

 

 

فصل پنجم

 

 

۱۰۴

 

 

 

نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………….

 

 

۱۰۵

 

 

 

منابع و مأخذ ………………………………………………………………………………………………..

 

 

۱۰۹

 

 

 

چکیده انگلیسی

 

 

۱۱۴

 

 

چکیده
بی تردید افصح المتکلمین سعدی شیرازی یکی از ارکان مهم ادب فارسی بلکه از چهره های درخشان و کم نظیر ادب جهان بشمار می اید . او شخصیت جامع وبی همتایی است که در دو میدان نظم و نثر اثار ارزشمند وجاویدی از خود به یادگار گذاشته است ودر هر دو زمینه به ابداعات ونواوری های خوبی دست یافته است . سعدی در معماری زبان فارسی وافتابی کردن توانمندیهای ان به قدری تلاش کرده وسلیقه به خرج دادهکه به حقیقت باید زبان او را معیار ملاک سنجش زبان فارسی دانست در بیان ارزش زبان وی همین بس است که گفته اند …ما پس از هفتصد سال به زبانی که از سعدی اموخته ایم سخن می گوییم …(فروغی .کلیات سعدی .ص ۱۴) در سخن سعدی نه تنها جمله ها و الفاظ به زیبایی در کنار هم نشسته اند بلکه واحدهای معنایی همانند حلقه های به هم پیوسته ای همدیگر رابه دنبال هم می کشند علاوه بر این در بیشتر موارد نیز رشته های باریکی وظریفی از مراعات نظیر وجناس ها و ایهام ها وتناسب ها و تضادها پیوند معنایی را استوار تر می سازند .سعدی برای افزایش موسیقی کلام خود از میان ارائه های ادبی بیشتر به ارائه های توجه می کند که موسیقی سخن را افزون می کنند . نثر سعدی مزه شعر وشعرش روانی نثر را دریافته است و چون پس از گلستان نثر فارسی در قالب شایسته حقیقی خود ریخته شد ه بعدها هر شعری که مانند شعر سعدی درنهایت سلامت روانی باشد در ترکیب شبیه نثر خواهد بود یعنی از برکت وجود سعدی زبان شعر و زبان نثر فارسی از دوگانگی بیرون امده و یک زبان شده است. به نظر می رسد در بوستان سعدی آرایه های ادبی به طرزی ماهرانه استفاده شده که به اشعار وی زیبایی خاصی بخشیده است. در اشعار سعدی صناعات لفظی حدود ۶۰ درصد و صناعات معنوی حدود ۴۰ درصد به کار رفته است در میان صناعات لفظی بیشتر جناس و در میان صناعات معنوی بیشتر تمثیل و ایهام بکار رفته است هدف از این تحقیق شناخت و آشکار نمودن صناعات بدیعی در بوستان سعدی است . روش کار در این پژوهش توصیفی و تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای است
نتیجه تصویری درباره سلامت روانی
واژه های کلیدی :سعدی شیرازی .بوستان .ارائه های لفظی و معنوی
فصل اول)
مقدمه
به نـام خداوند جان آفرین حکیم سخن در زبان آفرین
آنچه در پیش روی شما است حاصل تلاشی است که در راه جستجو و کشف جزیی از رمز و رازهای زیبایی آثار شیخ اجل – سعدی شیرازی به انجام رسیده است.
سعدی نامه یا بوستان یکی از شاهکارهای سخن سرای بزرگ ایران زمین، حکیم مشرف بن مصلح الدین متخلص به سعدی است که به گفته خود وی به سال ۶۵۵ هـ . ق سروده است.
بـه روز همایـون و سال سعیـد به تاریـخ فرخ میـان دو عیـد
ز ششصد فزون بود پنجاه و پنج که پر در شد این نامبردار گنج
این مثنوی بی نظیر که حدود پنج هزار بیت دارد به طرزی روان به شیوه ی سهل و ممتنع سروده شده و شامل یک دیباچه و ده باب به شرح زیر است.
۱- عدل و تدبیر ورای ۲- احسان ۳- عشق و شور ۴- تواضع ۵- رضا ۶- قناعت ۷- تربیت ۸- شکر بر عافیت ۹- توبه ۱۰- مناجات و ختم کتاب
بوستان حاوی داستان های آموزنده و پندهای ارزشمند و حکیمانه است و بدون تردید همانند دیگر آثار سعدی از تعریف و توصیف بی نیاز است درباره جنبه های گوناگون این کتاب سخن بسیار گفته شده است بوستان که نام آن در آغاز سعدی نامه بوده است و شاید به مناسبت نام «گلستان» به «بوستان» شهرت یافته بارها به پارسی و ترکی و … شرح گردیده است
برای دستیابی و کشف یکی از رمز و رازهای آثار سعدی به بررسی آرایه های لفظی و معنوی در بوستان پرداختم.
بیان تحقیق :
در میان آموزه ها و دانشهای ادبی، هیچ کدام به اندازه معانی، بیان و بدیع – سه شاخه دانش بلاغت بنیادی و کارآمدی نیستند. کارایی و بایایی این آموزه ها تا آنجاست که بی آشنایی شایسته ای با آنها و بی آگاهی بسنده و بایسته ای از آنها ورنه ادیبان و سخنوران می توانند به درستی سخن را بسنجند و بیازمایند و برازندگی و برجستگی ها و فراز و فرودهای آن را بازنمایند. و نه سخن دوستان و ادب خوانان می توانند به همواری از چم و خمهای آن برآیند و راز و رمزهای آن را دریابند و از شیرینیها و شگرفیهای آن کام بستانند.
با این همه جای بسی شگفتی است که در همه این هزار سالی که از پیدایی و پاگیری شعر و ادب پارسی می گذرد از سوی سخن سنجان و نویسندگان پارسی دیوانها و شعرای پارسی در این زمینه بررسی صورت نگرفته است. مفتخرم که بنده حقیر نیز به بررسی آرایه های بدیعی بوستان سعدی پرداخته ام و تمامی نکته های بدیعی که در این ابیات بکار رفته است را بررسی کرده ام.
اهمیت و ضرورت تحقیق :
سخن زمانی زیباو دل انگیز است که آرایش های ادبی باعث افزایش موسیقی کلمه و کلام شوند و به صورت طبیعی و پوشیده در مجاری کلام جلوه کنند اما اگر صناعات ساختگی و تفننی باشند باعث بی مزگی و تکلف در سخن می شوند و کلام ادبی به پستی می گراید منظور از آهنگین بودن سخن فقط موسیقی بیرونی شعر نیست بلکه هر عاملی را در سخن (اعم از نظم و نثر) که می تواند، ایجاد نوعی آهنگ و موسیقی کند در برمیگیرد سعدی برای افزایش موسیقی کلام خود، از میان آرایه های ادبی، بیشتر به آرایه هایی علاقه نشان داده که موسیقی سخن را افزون می کنند. فروغی در مقدمه ای که بر کلیات سعدی نوشته، می گوید : «ایرانیان چون ذوق شعریشان سرشار بوده، شیوه ی سخن در شعر به نهایت زیبایی رسانیده بودند. شیخ سعدی همان شیوه را نه تنها در نظم بلکه در نثر به کار برده است، چنانچه نثرش مزه شعر و شعرش روانی نثر را دریافته است و چون پس از گلستان نثر فارسی در قالب شایسته حقیقی ریخته شده، بعدها هر شعری هم که مانند شعر سعدی در نهایت سلامت و روانی باشد، در ترکیب شبیه نثر خواهد بود یعنی از برکت وجود سعدی زبان شعر و زبان نثر فارسی از دوگانگی بیرون آمده و یک زبان شده است»۱٫ – فروغی ۱۳۶۵، ص ۱۳

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *