تبیین تغییرات بازده در سه مدل CAPM، TFPM، FFPMدر بورس اوراق بهادارتهران- قسمت ۱۱

HML: عامل نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار
WML: عامل گشتاوری
۳-۸ فرضیه های پژوهش
فرضیه عبارتی است که ارتباط مورد انتظار بین دو یا چند متغیر را در یک جمعیت خالص بیان می کند و از این طریق آزمایش علمی صحت یا سقم آن تعیین می گردد. یک فرضیه خوب باید رسا، کوتاه و قابل فهم بوده و تا حد امکان بر اساس واقعیت های علمی و یافته های تجربی تعیین گردد فرضیه باید با نظریه مرتبط باشد و نباید با مبانی نظری اکثر پژوهش های گذشته در تضاد باشد فرضیه باید آزمون پذیر باشد یعنی باید به وسیله آزمون های آماری مورد آزمایش قرار گرفته و تایید یا رد شود. بنابراین فرضیه ای که قسمتی از آن تایید و بخش آن رد شود فرضیه مناسبی نیست فرضیه باید مستقیماً در ارتباط با مساله پژوهش باشد و روابط بین دو یا چند متغیر را بیان کند. فرضیه باید قدرت تبیین داشته باشد. یعنی ارتباط بین متغیرها را به صورت منطقی تبیین کند. فرضیه ها همیشه به صورت جمله های خبری اند و متغیر ها را به صورت کلی یا اختصاصی به متغیر های دیگر مربوط می سازند. (خاکی،۱۳۸۴،ص۱۳۸)
نقش فرضیه در پژوهش
فرضیه برای پدیده ها تببین آزمایش فراهم می آورد و موجب افزایش معرفت علمی می شود.
فرضیه نشانگر انتظار پژوهشگر درباره رابطه بین متغیر های یک پدیده است.
فرضیه مجموع فعالیتهای اجرایی پژوهش را تعیین و هدایت می کند.
فرضیه چارچوبی برا ی گزارش نتایج پژوهش فراهم می آورد. (خاکی، همان منبع)
فرضیه تحقیق حاضر این است که با افزودن چولگی و کشیدگی در شاخص مدل قیمت گذاری دارایی چهار عامله (FFPM) در یک دوره ی کوتاه مدت این مدل قابلیت و توانایی بالاتری برای توضیح تغییرات بازده سهام نسبت به سایر مدل های قیمت گذاری دارایی دارد.
۳-۹ مدل قیمت گذاری دارایی سرمایه ای
مدل تک عاملی که تنها عامل بتا را جایگزین ریسک معرفی می نماید بر پایه پیش بینی های رفتار سرمایه گذار ریسک گریز، یک حالت تعادل ضمنی میان ریسک و بازده مورد انتظار برای هر سهم قائل است. در حالت تعادل، بازار به این امید خواهد بود که یک سهم به اندازه ریسک ناگزیرش بازده داشته باشد هرچه ریسک ناگزیر سهم بیشتر باشد سرمایه گذاری امید بازده بیشتری از سهم دارد. در این میان وابستگی میان بازده منتظره و ریسک ناگزیر و ارزشیابی سهام، اساس قیمت گذاری دارایی سرمایه ای می باشد. (دستگیر، ۱۳۸۴ص۱۸)
۳-۱۰مدل فاما و فرنچ
مدل چند عاملی است که هدف اصلی مدل های چند عاملی یافتن برخی از تاثیرات غیر بازاری است که منجر به حرکت توام سهام با یکدیگر میشود. این عوامل شامل مجموعه پدیده های اقتصادی و گروههای ساختاری (صنایع) مختلف می باشند (تلنگی و راعی ۱۳۸۳، ص۳۱۹) فاما و فرنچ (۱۹۹۲) بیان می کنند که دو متغیر یعنی، اندازه شرکت و نسبت ارزش دفتری به بازار توضیح بهتری درباره ی مقدار میانگین روند بازده سهام نسبت به CAPM فراهم می آورد .
۳-۱۱ مدل قیمت گذاری دارایی سرمایه ای چهار عامله(FFPM)
کارهارت[۴۱]( ۱۹۹۷) برای توضیح بازده متوسط سهام با اضافه کردن عامل گشتاوری (WML) در مدل فاما و فرنچ، مدل قیمت گذاری چهار عامله(FFPM) را پیشنهاد داد. این مدل نیز مانند مدل فاما و فرنچ مدل چند عامله است که تغییرات بازده سهام را با اندازه شرکت و ارزش شرکت و یک گشتاور دیگر به نام WMLارتباط می دهد.
۳-۱۲ بورس اوراق بهادار
بورس اوراق بهادار به معنی یک بازار متشکل بورس سرمایه است که در آن خرید و فروش سهام شرکتها یا اوراق قرضه دولتی یا موسسات معتبر خصوصی تحت ضوابط و قوانین و مقررات خاصی انجام شود. مشخصه سهم بورس اوراق بهادار حمایت قانون از صاحبان سرمایه و پس انداز های راکد و الزامات قانونی برای متقاضیان سرمایه است.
بورس اوراق بهادار از سویی مرکز جمع آوری پس اندازها و نقدینگی بخش خصوصی به منظور تامین مالی پروژه های سرمایه گذاری بلند مدت است و از سویی دیگر مرجع رسمی و مطئمنی است که دارندگان پس اندازهای راکد می توانند محل نسبتاً مناسب و ایمن سرمایه گذاری را جستجو کرده و وجوه مازاد خود را برای سرمایه گذاری در شرکتهای معتبر از سود معین و تضمین شده ای بر خوردار شوند.(هانی ، ۱۳۷۵، ص ۳۲)
۳-۱۳ بازارهای کارا، نیمه کارا و ضعیف
در صورتی یک بازار، کارا محسوب میشود که قیمت اوراق بهادار، اطلاعات مربوطه را بسرعت منعکس نماید. به این ترتیب، سرمایه گذاران بالقوه نمیتوانند در بازار کارا از اطلاعاتی که در سطح گسترده ای منتشر شده است، بهره مند شوند، زیرا قیمتها فوراً براساس اطلاعات مزبور تعدیل میگردد. بعبارت دیگر اطلاعات جهت تعیین قیمت مورد استفاده قرارگرفته و به سرمایه‌گذار اطمینان می‌دهند که اوراق بهادار مورد نظر به اندازه قیمت بازاری خود دارای ارزش است. در یک بازارکارا،‌ اطلاعات مالی به سرعت در بازارهای مالی انتشار می‌یابد و فوراً بر قیمت اوراق بهادار تأثیر می‌کند. به عقیده  فاما تغییرات قیمت با بازارسرمایه هیچ گونه همبستگی ندارد زیرا بازارها کارا هستند یعنی دراین بازارها قیمت اوراق بهادارمنعکس کننده همه اطلاعاتی است که بدون هیچ گونه تعصب یا یکسونگری دربازاروجود دارد. بازار هیچ اطلاعات با اهمیت و اثرگذار را نادیده نمی گیرد. تمام اطلاعات موجود بی درنگ یا پس از زمان اندکی و بدون اعمال هیچ نوع نظر شخصی در قیمت اوراق بهادار منعکس می گردد. طبق این تعریف از طریق این اطلاعات نمی توان به «سود غیر عادی» دست یافت. این تحقیق همانطوری که در فصل چهار این تحقیق مشاهده می گردد، نشان می دهد که بازار بورس تهران کارایی لازم را برای تعدیل قیمت گذاری به سرعت با اطلاعات با اهمیت و تاثیر گذار را ندارد. حداکثر قدرت توضیح بازده سهام با اطلاعات حسابداری که در این پژوهش مورد بررسی گرفته شده است ۳۴ درصد است که نشان می دهد بازار ضعیف عمل نموده است.
بازار نیمه کارا (کارایی نسبی)
براساس این فرض قیمتهای اوراق بهادار منعکس کننده همه اطلاعاتی است که در دسترس عموم قرار دارد ولی شامل اطلاعات محرمانه نمی شود. به عبارت دیگر اگر قیمت اوراق بهادر به گونه ای تغییر کند که گویا همگان از اطلاعات موجود آگاه هستند باید آن را بازاری دانست که از نظر کارایی نسبی( نیمه قوی) است.
بازار ضعیف
با توجه به « فرضیه بازارهای کارا» کارایی ضعیف بدین معنی است که قیمت اوراق بهاداربه صورت کامل بازتابی از اطلاعاتی است که درطول زمان دررابطه با قیمت ارائه شده است. این فرض را »تئوری تصادفی «نیزمینامند یعنی قیمت اوراق بهادار به صورت تصادفی تغییر می کند و نمی توان از اطلاعات گذشته برای پیش بینی قیمت اوراق بهادار استفاده کرد. ( تئوری حسابداری ۱   هندریکسون  ترجمه دکتر علی پارسائیان)
۳-۱۴ رگرسیون(regression)
واژه رگرسیون به معنای بازگشت است و نشان می دهد که مقدار یک متغیر به متغیر دیگری بر می گردد این واژه را اولین بار فرانسیس لتون در سال ۱۸۷۷ میلادی به کار برد. بطور کلی؛ رگرسیون، مجموعه‌ای از روش‌ها و تکنیک‌هاست که برای کمک به درک رابطه بین گروهی از متغیرها، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در بسیاری از موارد، یک معادله خط راست می‌تواند برای نشان دادن وابستگی یک متغیر به دیگری مورد استفاده قرار گیرد. ( دکتر یاوری، قوامی، امیر سرداری، ص۱۵۹)
در رگرسیون به دنبال برآورد رابطه ی ریاضی و تحلیل آن سیستم به طوری که با آن بتوان کمیت متغیر مجهول را با استفاده از متغیر های معلوم تعیین کرد سپس در همبستگی به دنبال تعیین نوع رابطه و میزان ارتباطی هستیم که متغیرها را به هم ربط می دهد (عادل آذر و مومنی، ۱۳۸۱، ص ۱۰۲)
۳-۱۵ همبستگی(Correlation)
تحلیل همبستگی ابزار آماری است که به وسیله آن می توان درجه ای را که یک متغیر به متغیری دیگر، از نظر خطی مرتبط است اندازه گیری کرد. همبستگی را معمولاً با تحلیل رگرسیون به کار می برند. همبستگی معیاری است که برای تعیین میزان ارتباط دو متغیر استفاده می شود. در همبستگی درباره دو معیار بحث می شود:
۱)ضریب همبستگی
۲)ضریب تعیین (عادل آذر و مومنی ، ۱۳۸۱ص ۱۰۳)
۳-۱۵-۱ ضریب همبستگی(correlation coefficient)
اگر از ضریب تعیین، ریشه دوم بگیریم به مقدار بدست آمده ضریب همبستگی می گوییم و آن را با r نشان می دهیم (r=) می دانیم که ریشه دوم یک عدد می تواند منفی یا مثبت باشد. سوال اینجاست که چطور می توان علامت ضریب همبستگی را تشخیص داد. علامت ضریب همبستگی(r) همان علامت شیب خط رگرسیون است (b)، یعنی اگر شیب خط رگرسیون مثبت باشد ضریب همبستگی نیز مثبت و اگر شیب خط رگرسیون منفی باشد، ضریب همبستگی نیز منفی است. همچنین اگر شیب خط رگرسیون صفر باشد، ضریب همبستگی نیز صفر می شود. ضریب همبستگی شدت رابطه و همچنین نوع رابطه را نشان می دهد. (مستقیم یا معکوس) از آنجا ۲r که همواره بین ۰و ۱ است، ریشه دوم آن r همواره بین ۱و۱- است. (بازرگان و سرمد ، ۱۳۸۲، ص۱۰۸)
۳-۱۵-۲ ضریب تعیین (Determination coefficient)
اگر ضریب همبستگی را به توان دو برسانیم عددی بدست می آید که آن را ضریب تعیین می نامند این عدد نشان دهنده ی درصد تغییرات بازده یک سهم (سرمایه گذاری) در رابطه با تغییر بازده سهم دیگراست (رابرت هاوگن۱۹۸۶، علی پارساییان۸۴) ضریب تعیین مهمترین معیاری است که با آن می توان رابطه بین دو متغیر x وy را توضیح داد. ضریب تعیین نسبت به ضریب همبستگی معیار گویاتری است ضریب تعیین توانایی و قابلیت معادله (مدل رگرسیون) در پیش بینی تغییرات مستقل را نشان می دهد و مقدار آن بین صفر و یک می باشد. به عبارت دیگر Rبیانگر میزان احتمال همبستگی میان دو دسته داده در آینده می‌باشد. این ضریب در واقع نتایج تقریبی پارامتر موردنظر در آینده را براساس مدل ریاضی تعریف شده که منطبق بر داده‌های موجود است، بیان می‌دارد و به این صورت محاسبه می شود:
R2= =
۳-۱۶ آزمون معنی دار بودن r
ضریب همبستگی با توجه به نمونه ای مشخص محاسبه می شود. بدیهی است که این ضریب که بعضی مواقع ضریب همبستگی نمونه ای خوانده می شود، از نمونه ای به نمونه دیگر تغییر می یابد حال سوال این است که بین دو متغیرx وy که ضریب همبستگی آن را تعیین کردیم همبستگی معنی داری وجود دارد یا نه به عبارت دیگر آیا می توان به وجود یک رابطه علت و معلولی خطی اذعان داشت و یا ضریب همبستگی بدست آمده ناشی از شانس و تصادف بوده و ضریب همبستگی جامعه برابر با صفر است؟ جهت پاسخ به این سوال می بایست آزمون معنی داری بودن ضریب همبستگی انجام شود (عادل آذر و مومنی، ۱۳۸۱، ص۲۰۷).

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  fotka.ir  مراجعه نمایید.