تاریخچه کشتیرانی:پایان نامه درباره هزینه ی سازمان خدماتی

تاریخچه کشتیرانی:پایان نامه درباره هزینه ی سازمان خدماتی
  • تاریخچه کشتیرانی
  • مقدمه

از سالیان بسیار دور، شاید با شروع حمل و نقل و تجارت از طریق دریاها به ویژه تبادل کالاها در کشورهای اروپایی، با تردد و فعالیت کشتی های بزرگ و کوچک که در امور مختلف جابجایی کالا و مسافر، فعالیت های نظامی، ماهیگیری و … در کرانه های پهناور آبی جهان مشغول به کار بودند. کارگاه ها و واحدهای کوچک ارائه دهنده انواع خدمات دریایی به صورت ابتدایی شکل گرفت و این خدمات برآورده کردن تمام یا قسمتی از نیازمندی های صاحبان و یا اجاره کنندگان شناورها به صورت خرد و کلان بوده است. (یکتایی، 1378)

با بررسی اسناد و شواهد تاریخی و تاریخ دو هزار و پانصد ساله و اندی و ایران و قدمت ایران در مقایسه با کشورهای دیگری که دارای صنعت دریانوردی بوده اند کاشف بعمل آمده که ایرانیان قبل از پیدایش خط، یعنی چند هزار سال قبل از میلاد با کشتی سازی، دریانوردی و علی الخصوص پراداختن به امر حمل و نقل کالا توسط کشتی آشنایی داشته اند. تاریخ دریانوردی ایران بدون اغراق به 25 قرن پیش می رسد چرا که همانگونه که در کتب تاریخی ثبت شده لشگرکشی های دریایی شاهان هخامنشی علیه یونانیان آن زمان پیرو ساخت سفاهین دریایی صورت گرفته است و نه تنها این ناوگان ها جنبه صرف نظامی نداشته اند بلکه برای حمل کالاها نیز مورد استفاده قرار می گرفته است و در زمان اسکندر مقدونی خلیج فارس و اقیانوس هند به سوی افریقا مسیر حرکت کشتی های تجاری برای حمل کالا بوده است. در دوره ساسانیان با پیدایش ابریشم ایرانیان تا دریای چین، بحرالجزایر و اندونزی را نیز درنوردیده اند و در قرن هشتم هجری با تجاوز مغولان به ایران جزیره هرمز مرکز تجارت خلیج فارس با هندوستان و عربستان شد. از قرن دهم هجری پای پرتقالی هابه خلیج فارس باز شد و تا مدت ها به لحاظ افول نیروی دریایی ایران سیادت دریایی در خلیج فارس را تصدی می کنند و تا دو دهه نخست قرن 17 تداوم یافته و در این سال ها با آمدن قدرت های اروپایی به خلیج فارس کم کم سیادت پرتقالی هایرو به افول گذارده و با تأسیس دفاتر نمایندگی کمپانی های حمل و نقل اروپایی در ایران عملاً قضایای نمایندگی های کمپانی های خارجی در ایران باب می گردد. این روند ادامه می یاید تا در سال 1339 قوانین راجع به تأسیس سازمان بنادر و کشتیرانی و قانون دریای ایران مصوب 1343 و آئین نامه تأسیس شرکت ها و مؤسسات کارگزاری ترابری دریایی مصوب جلسات 47 تا 51 اوت سال 1924 تدوین می یابد. (عظیمی، 1379)

در ابتدای دهه ۱۳۴۰ خورشیدی، افزایش حجم واردات کالا به ایران و ورود و خروج بی‌رویه کشتی‌های خارجی در بنادر داخلی، از گذشته موجب بروز حساسیت در کشور می‌شد. بدین ترتیب اندیشه تاسیس یک شرکت مستقل کشتیرانی در محافل بانکی و بازرگانی کشور قوت گرفت و برخی از مسئولان را به مطالعه و بررسی طرح تاسیس نخستین شرکت کشتیرانی ایرانی واداشت.

در سال 1346 که کشتیرانی آریا با استفاده از دو فروند کشتی کوچک با ظرفیت های 1000 و 1500 تن در خلیج فارس و 4 فروند کشتی اقیانوس پیما با مجموع ظرفیت 40 هزار تن شکل گرفت. نیاز به تأسیس شرکت

و مؤسسات خدماتی نوین که بتوانند تمام یا بخشی از نیازمندی های ناوگان را تأمین کنند به خوبی احساس شد. از این رو تأسیس و راه اندازی واحدهای خدماتی انجام شد که تعدادی از آنها در زمینه امور نمایندگی خطوط کشتیرانی و برخی در امر انجام تعمیرات جزئی و برخی دیگر نیز در زمینه تأمین مایحتاج شناورها به خصوص تدارک و تحویل مواد غذایی شروع به فعالیت کردند. در این میان سازمان هایی نیز به ارائه خدمات در زمینه تخلیه و بارگیری کشتی ها پرداختند.( آتی نگر، ۱۳۸۷)

با افزایش روند رو به رشد ظرفیت سازی ناوگان ملی کشتیرانی و چند برابر شدن تعداد کشتی های دولتی و بالا رفتن آمار تردد کشتی های اجاره ای خارجی به ویژه در بنادر جنوبی کشور، عملاً ایجاد موازنه معقول و هم سطح در امر تأمین و تدارک خدمات متناسب با کشتی ها بیش از پیش احساس شد. (روشندلی، 1383)

فعالیت کشتیرانی آریا در سال ۱۳۴۷ با دو فروند کشتی کوچک، با ظرفیت‌های هزار و یک هزار و ۵۵۰ تن، در حوزه خلیج فارس و ۴ فروند کشتی اقیانوس پیما با نام‌های آریاسپ، آریافر، آریاناز و آریاگام با ظرفیت ۶۱ هزار و ۲۵۲ تن در مسیر خلیج فارس – اروپا، خلیج فارس – آسیا و خلیج فارس – آمریکا و بالعکس شروع شد. تا پایان سال ۱۳۵۶ تعداد کشتی‌های ناوگان آریا به ۴۲ فروند و به ظرفیت کل ۵۲۵ هزار تن افزایش یافت.

با وقوع انقلاب ۱۳۵۷ ایران و تغییر ساختار اقتصادی و سیاسی کشور در ۱۵ دی ماه ۱۳۵۸، شرکت کشتیرانی آریا، به شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، تغییر نام یافت و به‌عنوان یکی از شرکت‌های وابسته به وزارت بازرگانی به فعالیت تجاری خود ادامه داد. (همشهری، 1386)

در آغاز جنگ ایران و عراق در حدود ۱۶ فروند از ناوگان این شرکت از قبیل آریابوم، آریاجهان، آریاشاد و آریاامید مورد اصابت قرار گرفت و خسارات عمده‌ای به ناوگان عملیاتی این شرکت، وارد شد.

هم اکنون شرکت کشتیرانی ایران، دارای ۱۱۵ فروند کشتی با ظرفیت بالغ بر ۳٫۳ میلیون DWT است، که با بهره‌گیری از ۶ هزار نفر کادر دریایی و هزار نفر پرسنل بخش خشکی موجبات حمل بیش از ۲۲ میلیون تن کالا در سال را فراهم کرده است. با احتساب ناوگان‌های شرکت‌های تابعه و زیرمجموعه شرکت کشتیرانی ایران، در سال ۱۳۹۲ دارای ۱۷۰ کشتی در کلاس‌های مختلف می‌باشد.

مدیر سایت