اثر پلاسیبو چیست و چگونه باعث بهبود علائم بیماری می شود؟

اثر پلاسیبو چیست و چگونه باعث بهبود علائم بیماری می شود؟

اثر پلاسیبو (Placebo Effect) به یافته های به درد بخور درمانای مصنوعی و تقلبی روی یه فرد اشاره داره، درمانایی که هیچ ارزش پزشکی ندارن. پس بهتر شدن وضعیت فرد تنها حاصل باور اونه، نه روند درمون. واژه پلاسیبو ریشه لاتین داره و معنی تحت اللفظی اون «من خوب می شم» است.

یعنی، با ایجاد حالت پلاسیبو، مغز فرد به حالت خاصی وارد می شه که اثر زیادی بر کل بدن، و حتی بر خود مغز داره. این وضعیت ذهنی می تونه یه سری تغییرات روانی و جسمی رو به وجود آورد که خیلی از علائم مریضی رو از بین برده، و حتی اونو به طور کامل درمان کنه.

در فهرست بیماریایی که تحت اثر پلاسیبو قرار می گیرن، میشه نوعای جورواجور درد، افسردگی، بیماریای طولانی مثل دیابت یا بیماریای قلبی، و حتی بعضی از شکلای جور واجور سرطانا رو دید. البته هنوز یافته ها رو و واضحی در این مورد به دست نیامده.

در واقع اثر پلاسیبو اونقدر قوی و رایجه که در همه آزمایشات بالینی نوین به خاطر بررسی داروهای جدید، طرح تحقیق باید اونقدر دقیق طراحی شه که ثابت کنه این دارو اثر درمانی واقعی داره، و یافته ها به دست اومده فقطً به خاطر اثر جعلی یا پلاسیبو نبوده.

به همین منظور طرحای آزمایش پوشیده (کور) و دوسو پوشیده ارائه شدن. در حالت اول، مریض نمی دونه که داروی واقعی دریافت می داره یا داروی تقلبی. در حالت دوم، حتی پزشکان هم نمی دونن که کدوم مریض از داروی اصلی استفاده می کنه و کدوم یکی داروی تقلبی و خنثی رو دریافت می کنه.

با به کار گیری این روش، از بروز اثر پلاسیبو در بیماران و سوگیری ذهنی پزشکان در مورد یافته ها به دست اومده، جلوگیری می شه.

در واقع اگه خوب بشه از اثر پلاسیبو استفاده کرد، میشه به یکی از بهترین روشای درمان مکمل رسید، چون این روش هزینه ای به دنبال نداره، اثرات جانبی خاصی واسه اون گزارش نشده، و معمولاً یافته های مثبت بسیار خوبی رو دشت می کنه.

متأسفانه الان هیچ اطلاعاتی در مورد چگونگی کارکرد اثر پلاسیبو در مغز و بدن وجود نداره، و به سختی میشه این اثر رو به صورت دلخواه درست کرد. با این حال با پیشرفتای گذشته در بخش علوم عصبی، محققین تونسته ان درک بهتری از چگونگی فریب خوردن مغز به دست بیارن.

مثلا در سطح آناتومیکی، چندین قسمت از مغز در بین درمانای پلاسیبو فعال می شن که در شکل زیر نشون داده شدن. توجه کنین قسمتای قرمز و نارنجی در بین وضعیت پلاسیبو، اقدام به آزادسازی پیام رسانای عصبی مثل اپیوید و دوپامین می کنن.

پس تعجبی نداره که حتی اگه داروی استفاده شده خنثی باشه، مریض به خاطر ایجاد اثر پلاسیبو احساس بهتری داره. اینجور وضعتی در به کار گیری داروهای مسکن در بعضی افراد هم به وجود میاد.

به همین صورت در سطح سلولی و مولکولی هم تعدادی از پیام رسانای عصبی مثل دوپامین و GABA به مقدار بسیار زیاد آزاد می شن. این ترکیبات باعث بروز یه سری پاسخای عصبی در بدن شده، که احساس درد رو از بین برده و حالت ذهنی فعال و مثبتی رو به وجود میارن.

پس از انجام این واکنشا، بدن دچار تغییراتی کلی در متابولیسم می شه، مثلاً پاسخای ایمنی تقویت شده و در نتیجه پیشرفت و بهبود، شکل واقعی به خود می گیرن. اما چیزی که در این روند می بینیم، در بین افراد جور واجور، به طور کاملً فرق داره و پس امکان شناخت اون کلا وجود نداره.

در کل، با اینکه اثر پلاسیبو خوب شناخته شده، اما هنوز نمیشه در مورد مکانیسمای کارکرد اون خوب اعلام نظر کرد، و الان فقطً می شه گفت روشی مثل مدیتیشن و تفکر مثبت هم از راه مکانیسمی مشابه، باعث بهتر شدن کلی وضعیت بدن آدم می گردن.

edame

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *