اهمیت تعهد سازماني-پایان نامه رضايت شغلي و تعهد سازماني

اهمیت تعهد سازماني

لوتانز(به نقل از عراقی) اظهار می دارد که در متون تحقیقی اخیر، نگرش کلی تعهد سازمانی،عامل مهمی برای درک و فهم رفتار سازمانی و پیش بینی کننده خوبی برای تمایل به باقی ماندن در شغل آورده است. تعهد و پایبندی مانند رضایت، دو طرز تلقی نزدیک به هم هستند که بر رفتارهای مهمی مانند جابجایی و غیبت اثر می گذارند.مدیران باید تعهد و پایبندی کارکنان را به سازمان حفظ کنند و برای این امر باید بتوانند با استفاده از مشارکت کارکنان در تصمیم گیری و فراهم کردن سطح قابل قبولی از امنیت شغلی برای آنان، تعهد و پایبندی را بیشتر کنند.(مورهد،ترجمه الوانی و معمارزاده،1374)

اندیشه تعهّد، موضوعی اصلی در نوشته­های مدیریت است. این اندیشه، یکی از ارزش­های اساسی است؛ که سازماندهی بر آن متّکی است و کارکنان بر اساس ملاک تعهد، ارزشیابی می­شوند. اغلب مدیران اعتقاد دارند که این تعهد، برای اثربخشی سازمانی ضرورتی تام دارد.

همچنین مطالعات مختلف در سازمان­های مختلف نشان می­دهد، برای این‌که کارکنان بتوانند کارآیی بیش­تر و تمایل قوی برای ماندن در شغل خود داشته باشند از دلبستگی شغلی نیز برخوردار باشند و همچنین احساس تعهد بالایی به انجام وظایف خود نمایند؛ که این خود، موجب احساس مسئولیت، درک عمیق از شغل و از خودگذشتگی می­شود.( صادقی‌فر، جعفر؛1386)

شهید مطهری(1370)اظهار می‏دارد اگر شخص لیاقت،شایستگی و تعهد حد اکثر بهره‏برداری از امکانات و سرمایه را داشته باشد، لیاقت مدیر شدن را دارد و اگر چنین تعهد و شایستگی را ندارد،نباید چنین مسئولیتی به او محول شود.

 

 

2-1-2- عوامل مؤثر بر تعهد سازمانی

ماتیو و زاجاک (1990) یافته های قریب به دویست تحقیق در زمینه تعهد سازمانی را به وسیله فرا تحلیل مورد بررسی قرار داده اند و به ارائه یک مدل نظری در خصوص 3 مقوله:

الف)عوامل پیش نیاز،ضروری و موثر و موجب تعهد سازمانی

ب)عوامل همبسته به تعهد سازمانی

ج)نتایج و اثرات و پیامدهای به تعهد سازمانی پرداخته اند.(عزیزی،1390)

مقدمات ایجاد تعهد در 5 دسته تقسیم می شوند:

الف- ویژگیهای شخصی موثر بر تعهد سازمانی‏:

سن: تعهد سازمانی با سن فرد دارای‏ همبستگی نسبی و مثبت است.اغلب محققان‏ بر این باورند که سن با تعهد حسابگرانه ارتباط بیشتری پیدا می‏کند و دلیل آن را فرصت کمتر در خارج از شغل فعلی و هزینه‏های از دست رفته در سنین بالا می‏دانند.می‏یر و آلن اظهار می‏دارند که‏ کارگران مسن‏تر به دلیل رضایت بیشتر از شغل‏ خود تعهد نگرشی بیشتری پیدا می‏کنند.

جنسیت: زنها نسبت به مردان تعهد بیشتری به‏ سازمان دارند،اگرچه این تفاوت جزئی است. دلیل این امر است که زنها برای عضویت در سازمان می‏بایست موانع بیشتری را پشت سر بگذارند.

تحصیلات: رابطه تعهد سازمانی با تحصیلات‏ ضعیف و منفی است.این رابطه بیشتر مبتنی بر تعهد نگرشی است و ارتباطی با تعهد حسابگرانه‏ ندارد.دلیل این رابطه منفی انتظارات بیشتر افراد تحصیلکرده و فرصتهای بیشتر شغلی آنهاست.

ازدواج: این متغیر با تعهد سازمانی همبستگی‏ ضعیفی دارد.اما چنین اظهار می‏شود که ازدواج‏ به دلیل مسائل مالی با تعهد حسابگرانه ارتباط پیدا می‏کند.

سابقه در سازمان و در سمت سازمانی: به دلیل‏ سرمایه‏گذاریهای فرد در سازمان سابقه بیشتر در مقام یا سازمان باعث تعهد بیشتری می‏شود اما این رابطه ضعیف است.

استنباط از شایستگی شخصی: افراد تا حدی به‏ سازمان تعهد پیدا می‏کنند که زمینه تامین نیازهای‏ رشد و کامیابی آنها فراهم شود.بنابراین کسانی که‏ استنباط شایستگی شخصی بالا دارند انتظارات‏ بیشتری خواهند داشت.رابطه این دو متغیر مثبت و قوی است.

تواناییها: افراد با مهارتهای بالا،برای سازمان‏ ارزشمند هستند.این امر پاداش سازمان را به آنها افزایش می‏دهد.در نتیجه موجب تعهد حسابگرانه می‏شود.

حقوق و دستمزد: حقوق و دستمزد موجب‏ عزت نفس برای فرد می‏شود.و بدین ترتیب‏ تعهد نگرشی را افزایش می‏دهد.ضمنا حقوق و دستمزد نوعی فرصت در سازمان محسوب‏ می‏شود که در اثر ترک سازمان از دست خواهد رفت،نتایج تحقیقات متعدد همبستگی مثبت اما ضعیفی را بین این دو متغیر نشان می‏دهد.

سطح شغلی: سطح شغلی با تعهد سازمانی‏ ارتباط مثبت اما ضعیفی دارد.

ب-خصوصیات شغلی و تعهد سازمانی:

اگرچه رابطه خصوصیات متفاوت شغلی و تعهد سازمانی در تحقیقات متفاوت مورد بررسی‏ قرار گرفته است اما هیچ مدل نظری برای توضیح‏ دلیل همبستگی آنها در دست نیست.اغلب‏ مطالعات اشاره به کار«الدهام وهاک‏من»دارند. تحقیق«ماتیو و زاجاک»هم تایید می‏کند که‏ مشاغل غنی شده،موجب تعهد سازمانی بیشتر می‏شود.خصوصیات به دست آمده از تحقیقات‏ شامل مهارت،استقلال،چالش و دامنه شغلی‏ است:تنوع مهارت با تعهد سازمانی دارای‏ همبستگی مثبت است.استقلال و تعهد سازمانی‏ رابطه مثبت و بسیار ضعیفی دارند.مشاغل‏ چالش‏انگیز با تعهد سازمانی به خصوص در مورد کسانی که به رشد شدید نیازمندند رابطه مثبت و قابل توجهی داشته است.

ج-تاثیر روابط گروهی و رابطه با رهبر بر تعهد سازمانی‏:

در رابطه با تاثیر روابط گروهی و رابطه با رهبر به موارد زیر اشاره شده است:

انسجام گروه: برخی مطالعات رابطه انسجام‏ گروهی و تعهد سازمانی را مثبت و تعدادی دیگر،رابطه این دو را منفی دانسته‏اند.البته‏ همبستگی حاصل از جمیع تحقیقات مثبت و ضعیفی بوده است.

وابستگی متقابل وظایف: در اغلب مطالعات‏ رابطه وابستگی وظایف با تعهد،مثبت و متوسط گزارش شده است.موریس و استیزر بیان‏ می‏دارند که وقتی کارکنان در شرایط وابستگی‏ شدید وظایف باشند از کمک خود به سازمان و گروههای مرتبط آگاهی خواهند یافت و این خود به تعهد نگرشی به سازمان منجر می‏شود.

ملاحظه‏کاری و ساخت‏دهی مدیران: هر دو نوع رفتار مدیران با تعهد سازمانی همبستگی‏ نسبی و مثبت دارند.البته تحقیقات نشان‏ می‏دهند که این رابطه توسط عواملی از قبیل‏ محیطکاری و خصوصیات پایین دستان تعدیل‏ می‏شود.

ارتباطات رهبر: چگونگی ارتباطات رهبر با تعهد سازمانی،همسبتگی قوی و مثبت دارد. بدین معنی،مدیرانی که ارتباطات به موقع و صحیحی ایجاد می‏کنند موجب تقویت محیط کار و تعهد بیشتر کارکنان می‏گردند.

رهبری مشارکتی نیز با تعهد سازمانی‏ همبستگی مثبت دارد.در محیطهای غیرقابل‏ پیش‏بینی تاثیر مدیریت مشارکتی بر تعهد سازمانی بیشتر می‏شود.

د-ویژگیهای سازمان و تعهد سازمانی‏:

در تعدادی از مطالعات،میان اندازه سازمان‏ و میزان تعهد سازمانی همبستگی معنی‏دار ملاحظه شده است.اشاره می‏شود که در سازمانهای بزرگ امکانات ترفیع بیشتر است و این امر به تعهد سازمانی می‏انجامد.اما این‏ مسأله توسط تجزیه و تحلیل متا تایید نشده‏ است.

موریس و استیزر چنین اظهار می‏دارند که‏ استنباط کارمند از عدم تمرکز با میزان مشارکت‏ واقعی رابطه داشته و به وسیله درگیر شدن در سازمان تعهد بیشتری نسبت به سازمان پیدا می‏کند.اما این ادعا نیز توسط تجزیه و تحلیل متا مورد تایید قرار نگرفته است.

Author: 92